Llawlyfr Hawdd a Chlir

Mae Hawdd a Chlir yn llawlyfr ar gyfer gwneud gwybodaeth ysgrifenedig yn hawdd i'w darllen a'i deall ar gyfer pobl ag anabledd dysgu.

Mae'r llawlyfr ar gyfer unrhyw un sydd, neu a ddylai fod, yn gwneud gwybodaeth hawdd ei deall ar gyfer pobl ag anabledd dysgu.

Sut ydych chi'n archebu Clir a Hawdd?

Yng Nghymru:

Os ydych yn gorff yng Nghymru sydd yn cynhyrchu gwybodaeth i bobl ag anabledd dysgu a'u teuluoedd neu ofalwyr, gallwch dderbyn copi am ddim o Clir a Hawdd. Mae yna gost o £8.50 am bostio a phecynnu. I gael eich llawlyfr a DVD  Clir a Hawdd e-bostiwch cheryl.white@ldw.org.uk neu ffoniwch 029 2068 1160.

Gweddill y DU:

Mae prisiau i gyrff yn y DU yn amrywio rhwng £25 a £45 a TAW yn cynnwys postio a phecynnu. Gweler y daflen a'r ffurflen archebu yma. Am ragor o wybodaeth cysylltwch â: harriett.johnson@ldw.org.uk

Ar gyfer pwy y mae Clir a Hawdd?

Bydd Hawdd a Chlir yn rhoi cefnogaeth i fudiadau o wahanol faint i ddeall gwybodaeth hawdd ei deall, i ddeall pam y mae'n bwysig i bobl ag anabledd dysgu gael gafael ar wybodaeth y gallant ei deall a sut i wneud defnyddiau Hawdd eu Deall.

Bydd Hawdd a Chlir o fudd i chi os ydych chi'n dod o grŵp Pobl yn Gyntaf lleol, yn fudiad mawr pobl anabl, yn adran gwasanaethau cymdeithasol, o'r sector cyhoeddus neu'n ddarparwr o'r sector preifat, fel banc.

Mae'r llawlyfr Hawdd a Chlir yn dod gyda DVD sy'n cynnwys:

  • Hawdd a Chlir - canllawiau newydd ar gyfer gwneud gwybodaeth yn hawdd i'w darllen a'i deall (wedi'u hargraffu mewn chwe llyfryn a'u cynnwys ar y DVD)
  • Gwiriwch Ef! - pecyn cymorth hawdd ei ddeall sy'n galluogi pobl ag anabledd dysgu i wirio safon gwybodaeth hawdd ei deall (wedi'i gynnwys ar y DVD)
  • Canllawiau ar gyfer gwneud gwybodaeth Gymraeg yn hawdd i'w darllen a'i deall (wedi'u cynnwys ar y DVD)
  • Dwy ffilm fer ynghylch gwybodaeth hawdd ei deall (wedi'u cynnwys ar y DVD)

Gwella safon gwybodaeth hawdd ei deall

Mae ei gwneud hi'n haws i bobl ag anabledd dysgu gael gafael ar wybodaeth hawdd ei deall yn un o flaenoriaethau Anabledd Dysgu Cymru.

Rydym yn rhedeg gwasanaeth gwybodaeth hawdd ei deall, gan gael ein dirprwyo i wneud defnyddiau Hawdd eu Deall gan Lywodraeth Cymru, awdurdodau lleol a mudiadau pobl anabl.  Rydym hefyd yn rhoi cyngor ar wybodaeth hawdd ei deall ac yn cyflwyno hyfforddiant ar wneud defnyddiau Hawdd eu Deall.

Cafodd Hawdd a Chlir ei ysgrifennu gan Anne Collis o Barod, arbenigwraig ar wybodaeth hawdd ei deall sydd â chefndir cadarn mewn ymchwil cymdeithasol a pholisi cymdeithasol.

Wedi'i lunio fel set o lyfrynnau hawdd eu dilyn, mae Hawdd a Chlir yn eich arwain trwy wahanol gamau o gynhyrchu gwybodaeth hawdd ei deall: Meddwl, Cynllunio, Gwneud a Gwirio.

Mae'r pumed llyfryn, Newid, yn rhoi cyngor ar y newidiadau y gallwch chi eu gwneud fel bo gwybodaeth hawdd ei deall yn dod yn flaenoriaeth o fewn eich mudiad, tra bo chweched llyfryn, Cael rhagor o wybodaeth, yn rhoi rhestr gyfeirio helaeth o fudiadau a gwybodaeth all eich helpu i ddod yn fudiad gwybodaeth hawdd ei deall.

Mae dwy ffilm fer ar y DVD amgaeëdig yn egluro pam y mae gwybodaeth hawdd ei deall yn bwysig ac yn edrych ar rai o'r rhwystrau sy'n atal pobl ag anabledd dysgu rhag cael gwybodaeth mewn diwyg y maent yn ei deall.

Mae'r llyfryn hefyd yn cyflwyno 'Saesneg bob dydd' ac yn cynnig profion darllenadwyedd syml.

Nid Hawdd ei Ddeall yn unig

Mae Hawdd a Chlir yn canolbwyntio ar wybodaeth ysgrifenedig sydd mewn diwyg Hawdd ei Deall ond trwy gydol y canllawiau gwneir cyfeiriadau at y modd y gellir gwneud gwybodaeth mewn gwahanol ddiwygiau.

Os oes gan unigolyn anghenion arbennig iawn, mae Hawdd a Chlir yn cynghori eich bod yn chwilio am gymorth gan Therapydd Iaith a Lleferydd i'ch helpu i baratoi gwybodaeth ar gyfer y person hwnnw.

Mae'r llyfryn cyntaf, Meddwl, yn rhoi cyngor cyffredinol ar beth i feddwl amdano wrth greu eich gwybodaeth:

  • cael gwybod gan eraill sut mae'r person yn cyfathrebu orau
  • meddwl am luniau a symbolau a thybed a allech chi gael set o ffotograffau a lluniau y gallwch eu defnyddio i gefnogi yr hyn rydych chi'n ei ddweud wrth y person
  • meddwl am roi gwybodaeth mewn dwy neu dair gwahanol ffordd, yn hytrach na dibynnu ar un ffordd
  • sicrhau bod gan y person wybodaeth i fynd gydag ef fel ei fod yn medru edrych (neu ofyn i rywun arall edrych) i weld a ydyn nhw wedi deall y wybodaeth
  • os oes gan rywun ofalwr neu weithiwr cefnogi, sicrhewch bod y person hwnnw wedi deall y wybodaeth a'i fod yn cael y gefnogaeth sydd ei hangen arno i egluro'r wybodaeth i'r person mae'n ei gefnogi.

Prosiect gwybodaeth hawdd ei deall

Un o'r defnyddiau a gynhyrchwyd fel rhan o'r prosiect a ariannwyd gan Lywodraeth Cymru ar wybodaeth hawdd ei deall yw llawlyfr Hawdd a Chlir. 

Wedi'i ariannu gan Lywodraeth Cymru, amcan prosiect gwybodaeth hawdd ei deall oedd gwella ansawdd yr wybodaeth hawdd ei deall yr oedd pobl ag anabledd dysgu yn ei dderbyn.

Roedd y prosiect ar y gweill rhwng 2011 a 2013 ac Anabledd Dysgu Cymru oedd â rheolaeth drosto, mewn partneriaeth â Phobl yn Gyntaf Cymru Gyfan, Fforwm Rhieni a Gofalwyr Cymru Gyfan a Mencap Cymru.