Peidiwch â dal yn ôl: adroddiad newydd yn archwilio profiadau pobl ifanc gydag anableddau dysgu wrth iddynt ddatblygu i fod yn oedolion

Mae Anabledd Dysgu Cymru wedi croesawu adroddiad newydd a gyhoeddwyd heddiw gan y Comisiynydd Plant sydd wedi amlygu profiadau pontio pobl ifanc yng Nghymru.

Dechreuodd Sally Holland, Comisiynydd Plant Cymru, feddwl am yr adroddiad ar ôl iddi gyfarfod a grŵp o rieni yng Ngogledd Cymru yn 2016, wedi iddi ofyn i bob un ohonynt beth fuasent yn ei wneud petai ganddynt ffon hud.

Dywedodd un fam, "I fy merch beidio â thyfu i fod yn oedolyn. Dw i'n ymwybodol nad yw hynny'n beth neis i'w ddweud, ond mae ceisio cael yr addysg a'r gefnogaeth y mae hi eu hangen wedi bod mor anodd, ac nid oes gen i syniad sut y bydd hi'n cael ei chefnogi fel oedolyn." Dyma ateb nad oedd Sally Holland am ei anghofio ac ateb a oedd yn ei phoeni.

Mae'r adroddiad yn pwysleisio nifer o faterion sy'n wynebu pobl ifanc wrth iddynt ddod yn oedolion ac yn cydnabod y dewisiadau cyfyngedig a'r cyllid prin sydd ar gael. Mae gwasanaethau pontio, os ydynt yn bodoli o gwbl, yn amrywio ledled Cymru gyfan ac yn methu yn aml gan nad ydynt yn rhoi pobl ifanc wrth wraidd y broses gynllunio.

Mae gallu gwneud y dewisiadau cywir yn dibynnu ar argaeledd y wybodaeth gywir ac yn aml iawn nid yw hynny'n bodoli. Mae'r adroddiad yn pwysleisio pwysigrwydd ymateb cydweithredol a'r effaith gadarnhaol y gall gweithiwr allweddol neu arweinydd proffesiynol ei gael ar y canlyniadau i bobl ifanc.

Mae fersiwn hawdd ei darllen o'r adroddiad ar gael i' lawrlwytho yma (PDF).

Prosiect Engage to Change

Mae naw o argymhellion i wella yn yr adroddiad, gan gynnwys argymhelliad penodol i adeiladu ar yr hyn a ddysgir o Ymgysylltu i Newid, sef prosiect cyflogi sy'n cael ei arwain gan Anabledd Dysgu Cymru. Mae'r prosiect yn gweithio i gynorthwyo 1000 o bobl ifanc gydag anabledd dysgu ac / neu awtistiaeth i fod mewn gwaith sy'n talu erbyn 2021.

Mae'r Comisiynydd Plant yn ei gwneud hi'n glir bod dysgu o'r prosiect yn angenrheidiol er mwyn creu newid parhaol. Bydd yn sicrhau bod gan bobl ifanc sydd ag anabledd dysgu y sgiliau priodol i gael gwaith a mwynhau llesiant gwell trwy'r annibyniaeth y mae hyn yn ei gynnig ar ôl gadael yr ysgol neu goleg.

Fel rhan o'i argymhellion, mae Sally Holland wedi ymrwymo i fonitro pa mor effeithiol yw cynllun 'Gwella Bywydau' Llywodraeth Cymru, wrth sicrhau bod pobl ifanc gydag anabledd dysgu yn gallu byw bywyd llawn.

Dywedodd Prif Weithredwr Anabledd Dysgu Cymru, Martyn Jones am yr adroddiad newydd:

"Rydym yn falch iawn bod Sally wedi rhoi sylw i'r mater pwysig hwn gan fod yr effaith y mae hyn yn ei gael ar fywydau pobl ifanc gydag anableddau dysgu yng Nghymru yn amlwg. Mae'r broses bontio rhwng gwasanaethau plant ac oedolion yn faes amlwg lle mae gwendidau yn y modd yr ydym yn cefnogi pobl ifanc i fyw bywydau bodlon ac annibynnol, yn aml oherwydd y methiant i'w cynnwys yn y broses cynllunio.

Mae'r Adroddiad yn gwneud i ni holi'r cwestiwn, pa mor dda y defnyddir deddfwriaeth a pholisi yng Nghymru yn cael eu defnyddio ac yn nodyn atgoffa holl bwysig o'r hawliau sydd wedi eu creu er mwyn diogelu plant. Rydym eisiau i bobl ifanc sydd ag anabledd dysgu gyfrannu a chael budd o'r cynllun "Ffyniant i Bawb" fel dinasyddion cyfartal ac rydym yn edrych ymlaen at weithio gyda Sally ar yr argymhellion a gyda Llywodraeth Cymru er mwyn cyflawni'r cynllun 'Gwellau Bywydau'.

"Bydd cwrs bywyd yn thema ar gyfer ein cynhadledd flynyddol "Ein dyfodol" y flwyddyn hon ac rydym yn falch iawn bod Sally a Huw Irranca - Davies, Gweinidog dros Blant, Pobl Hŷn a Gofal Cymdeithasol, yn ymuno â ni."

Gallwch lawrlwytho'r fersiwn hawdd ei darllen o wefan Comisiynydd Plant Cymru.

Yn y llun gwelir  Ashford Richards, sydd wedi cael proses bontio gadarnhaol, ar ei ben-blwydd yn ddeunaw, gyda ffrindiau o'i grŵp theatr ieuenctid lleol. Nawr yn un ar hugain oed, mae Ashford yn gweithio yn Elite Paper Solutions ac yn actor gyda Hijinx Theatre.